Maagzweer: symptomen herkennen

Een maagzweer is een wondje in de wand van uw maag of in het eerste stukje darm daarachter. De klachten zijn vaak vaag en lijken op gewone maagklachten, waardoor mensen er soms maanden mee doorlopen. Let vooral op deze signalen: zeurende of brandende pijn boven in de buik; pijn die 's nachts of juist na het eten opkomt; zuurbranden en zure oprispingen; misselijkheid of braken; een opgeblazen gevoel; snel vol zitten tijdens een maaltijd; minder eetlust en gewichtsverlies. Zwarte, plakkerige ontlasting of bloed braken zijn alarmsignalen en betekenen dat u meteen contact opneemt met een arts.

In dit artikel leest u hoe u een maagzweer herkent, waarin de klachten verschillen van gewoon maagzuur, welke rol de maagbacterie Helicobacter pylori en pijnstillers zoals ibuprofen spelen, en wanneer u echt naar de huisarts moet. Belangrijk vooraf: een maagzweer stelt u niet zelf vast en behandelt u niet zelf. De diagnose komt uit een kijkonderzoek of een test op de maagbacterie, en de behandeling loopt altijd via een arts.

De belangrijkste symptomen op een rij

• Zeurende, brandende of knagende pijn boven in de buik, net onder het borstbeen.
• Pijn die opkomt als uw maag leeg is, vaak 's nachts, of juist kort na het eten.
• Zuurbranden: een branderig gevoel achter het borstbeen.
• Zure of bittere oprispingen tot in uw keel.
• Misselijkheid, soms braken.
• Een opgeblazen, vol gevoel en snel verzadigd zijn tijdens een maaltijd.
• Minder eetlust en daardoor ongewild gewichtsverlies.
• Zwarte, plakkerige ontlasting of bloed braken - dit wijst op een bloedende zweer en is spoed.

Hoe de pijn bij een maagzweer aanvoelt

De meeste mensen beschrijven de pijn als zeurend, knagend of brandend, ergens midden boven in de buik onder het borstbeen. Het is meestal geen scherpe steek, maar een aanhoudend, onaangenaam gevoel dat in golven komt en gaat. De klachten kunnen dagenlang wegblijven en dan weer terugkomen, wat het lastig maakt om ze aan één oorzaak te koppelen.

Waar de zweer precies zit, bepaalt vaak het patroon. Zit de zweer in de maag zelf, dan wordt de pijn juist erger na het eten, omdat de maag dan zuur aanmaakt en actief samentrekt. Zit de zweer in de twaalfvingerige darm - het eerste stukje darm achter de maag, waar zweren zelfs vaker voorkomen - dan heeft u vooral last op een lege maag. Typisch is dat u 's nachts wakker wordt van de pijn en dat eten of een slok melk de pijn tijdelijk verzacht.

Sommige mensen voelen de pijn doortrekken naar de rug, tussen de schouderbladen. Dat maakt het beeld verwarrend, want rugpijn associeert bijna niemand met de maag. En een deel van de mensen met een maagzweer merkt vrijwel niets, totdat de zweer gaat bloeden. Dat komt vaker voor bij ouderen en bij mensen die langdurig ontstekingsremmende pijnstillers gebruiken.

Helicobacter pylori: symptomen van de maagbacterie

Helicobacter pylori is een bacterie die zich in het maagslijmvlies nestelt en daar de beschermlaag aantast. Veel mensen dragen de bacterie al sinds hun kindertijd bij zich zonder er ooit iets van te merken. Zonder behandeling blijft de bacterie levenslang in de maag zitten. Van de tien mensen met de maagbacterie krijgen er ongeveer twee daadwerkelijk een maagzweer.

Als de bacterie wél klachten geeft, zijn die zelden specifiek. U kunt denken aan vage pijn of een branderig gevoel in de maagstreek, misselijkheid, een opgeblazen gevoel, boeren, verminderde eetlust en soms braken. Aan de klachten alleen kan niemand zien of Helicobacter pylori de boosdoener is; daarvoor is een test nodig - een ademtest, een ontlastingstest, bloedonderzoek of een weefselhapje tijdens een kijkonderzoek.

Belangrijk: als u een ademtest of ontlastingstest krijgt, mag u twee weken vooraf geen maagzuurremmer slikken. Een protonpompremmer maakt de uitslag namelijk onbetrouwbaar. Zelf even omeprazol proberen vlak voor de test kan dus betekenen dat de bacterie gemist wordt.

Oorzaken: hoe een maagzweer ontstaat

Uw maagwand ligt normaal beschermd onder een laag slijm. Raakt die beschermlaag beschadigd, dan komt het maagzuur in contact met het weefsel eronder en ontstaat er een wondje. Er zijn twee oorzaken die er veruit het vaakst achter zitten.

De maagbacterie Helicobacter pylori

De bacterie overleeft het zure milieu in de maag en tast het slijmvlies langzaam aan. Dit is de belangrijkste oorzaak van zweren in zowel de maag als de twaalfvingerige darm. Zolang de bacterie er zit, blijft de kans op een nieuwe zweer bestaan - ook nadat de eerste is genezen. Daarom is het uitroeien van de bacterie een vast onderdeel van de behandeling.

Ontstekingsremmende pijnstillers en andere medicijnen

NSAID's zoals ibuprofen, naproxen en diclofenac remmen precies de stoffen die de beschermlaag van de maag op peil houden. Bij langdurig of hooggedoseerd gebruik kan daardoor een zweer ontstaan. Ook aspirine, bepaalde bloedverdunners, medicijnen tegen botontkalking, sommige antidepressiva van het SSRI-type en kaliumtabletten verhogen het risico. Gebruikt u zulke middelen langdurig, dan schrijft de arts vaak een maagbeschermer mee.

En stress dan?

Lang werd gedacht dat stress en te veel maagzuur de oorzaak waren. Dat beeld klopt niet. Stress en roken veroorzaken geen maagzweer, maar kunnen de klachten wel duidelijk verergeren en het genezen bemoeilijken. Hetzelfde geldt voor alcohol. Ze zijn dus wel de moeite waard om aan te pakken, maar ze vervangen geen behandeling.

Wanneer naar de huisarts

Neem dezelfde dag contact op - bel bij twijfel het spoednummer van uw huisarts of 112 - bij een van deze signalen:

• Zwarte, plakkerige ontlasting (teerontlasting) of bloed bij de ontlasting.
• Bloed braken, of braaksel dat eruitziet als koffiedik.
• Hevige, ondraaglijke buikpijn die niet vanzelf zakt.
• Buikpijn die erger wordt bij bewegen of aanraken, eventueel met een harde, gespannen buik - dit kan wijzen op een doorbraak van de zweer.
• Duizeligheid, bleek zien of het gevoel flauw te vallen.
• Aanhoudend braken waarbij u niets meer binnenhoudt.
• Koorts samen met heftige buikpijn.

Maak een gewone afspraak bij uw huisarts als u langer dan twee tot drie weken maagklachten heeft, als de klachten steeds terugkomen, als u ongewild afvalt of moeite krijgt met slikken, als u ouder bent dan 50 en voor het eerst maagklachten krijgt, of als u zonder overleg al weken een maagzuurremmer slikt. Ook als u bekend bent met een maagzweer en de klachten terugkeren na de behandeling, hoort u dat te laten beoordelen.

Behandeling: wat helpt

Een maagzweer geneest niet met alleen een leefstijladvies. De behandeling hangt af van de oorzaak en start altijd bij een arts, na een gastroscopie of een test op de maagbacterie.

Is de maagbacterie aangetoond, dan krijgt u een eradicatiekuur: twee antibiotica - meestal amoxicilline en claritromycine - samen met een protonpompremmer, tweemaal daags gedurende tien dagen. Daarna gaat u nog ongeveer vier weken door met alleen de maagzuurremmer, eenmaal daags. Rond zes tot zeven weken na de start volgt een controletest om te bevestigen dat de bacterie weg is. Deze kuur is receptplichtig en u maakt hem helemaal af, ook als u zich na drie dagen al beter voelt.

Zit er geen bacterie achter, dan bestaat de behandeling meestal uit een protonpompremmer gedurende vier weken, en wordt gekeken of u de pijnstiller die de zweer veroorzaakte kunt stoppen of vervangen. Protonpompremmers zoals omeprazol remmen de aanmaak van maagzuur zelf en werken het best als u ze ongeveer een half uur voor het ontbijt inneemt. Bij apo365 verloopt dat via een online consult: een arts beoordeelt uw antwoorden en bepaalt of een maagzuurremmer voor u geschikt is. Ook Omeprazol Capsules van Centrafarm vraagt u zo aan; een overzicht van de overige receptmiddelen vindt u bij Algemene geneesmiddelen. Wat wij niet kunnen doen: een maagzweer vaststellen of vervangen wat een gastroscopie of een ademtest uitwijst. Vermoedt u een zweer, ga dan eerst naar uw huisarts.

Wat u zelf kunt doen ondersteunt de behandeling, maar vervangt die niet: stop met roken, beperk alcohol, eet kleinere maaltijden verspreid over de dag, ga niet direct na het eten liggen, en overleg met uw arts of apotheker voordat u ibuprofen, naproxen of diclofenac gebruikt. Vraag dan meteen of een maagbeschermer nodig is. Het onderscheid met refluxklachten leest u in ons artikel over brandend maagzuur.

Omeprazol

Centrafarm · vanaf € 55,00

Protonpompremmer, vast onderdeel van de behandeling op recept.

Veelgestelde vragen

Hoe weet je of je een maagzweer hebt?

Zeker weten kan alleen een arts. De combinatie van aanhoudende zeurende pijn boven in de buik, klachten die 's nachts of op een lege maag opspelen, zuurbranden, misselijkheid en snel vol zitten maakt een zweer waarschijnlijk. De diagnose komt uit een kijkonderzoek van de maag (gastroscopie), waarbij de arts de zweer ziet en meteen een weefselhapje kan nemen, of uit een test op de maagbacterie.

Hoe voelt de pijn bij een maagzweer?

Meestal zeurend, knagend of brandend, midden boven in de buik onder het borstbeen. De pijn komt in golven en kan dagen wegblijven. Bij een zweer in de maag wordt de pijn vaak erger ná het eten; bij een zweer in de twaalfvingerige darm juist op een lege maag, zodat u er 's nachts wakker van wordt en eten tijdelijk verlichting geeft. Soms straalt de pijn door naar de rug.

Wat is het verschil tussen maagzuur en een maagzweer?

Zuurbranden is een symptoom: maagzuur dat terugstroomt en achter uw borstbeen brandt. Een maagzweer is een echte beschadiging in het slijmvlies van de maag of twaalfvingerige darm. Beide kunnen tegelijk voorkomen en de klachten overlappen. Het verschil zit hem in de duur en de ernst: zuurbranden gaat vaak over, terwijl zweerklachten wekenlang blijven terugkomen en kunnen bloeden.

Hoe lang duurt het voordat een maagzweer geneest?

Met de juiste behandeling genezen de meeste zweren binnen enkele weken. Een gebruikelijk schema is tien dagen antibiotica plus maagzuurremmer bij de maagbacterie, gevolgd door nog ongeveer vier weken maagzuurremmer alleen. Zit er geen bacterie achter, dan volstaat meestal vier weken een protonpompremmer. Maakt u de kuur niet af, dan is de kans op terugkeer aanzienlijk groter.

Kun je een maagzweer krijgen van stress?

Nee, stress veroorzaakt op zichzelf geen maagzweer. Die opvatting is inmiddels achterhaald: de belangrijkste oorzaken zijn de bacterie Helicobacter pylori en ontstekingsremmende pijnstillers. Stress, roken en alcohol kunnen de klachten wel duidelijk verergeren en het herstel vertragen. Ze aanpakken helpt dus, maar het vervangt geen behandeling van de onderliggende oorzaak.

Wat zijn de symptomen van Helicobacter pylori?

De meeste dragers hebben nergens last van. Als er klachten zijn, zijn die vaag: een branderig of zeurend gevoel in de maagstreek, misselijkheid, boeren, een opgeblazen gevoel, minder eetlust en soms braken. Aan de symptomen alleen is de bacterie niet te herkennen. Een ademtest, ontlastingstest, bloedtest of weefselonderzoek geeft uitsluitsel - en daarvoor stopt u twee weken vooraf met maagzuurremmers.

Welke medicijnen kunnen een maagzweer veroorzaken?

Vooral NSAID's: ibuprofen, naproxen en diclofenac. Ook aspirine, bepaalde bloedverdunners, medicijnen tegen botontkalking, sommige antidepressiva uit de SSRI-groep en kaliumtabletten verhogen het risico. Stop nooit eigenhandig met een voorgeschreven medicijn, maar bespreek met uw arts of een alternatief mogelijk is of dat u er een maagbeschermer bij nodig heeft.

Mag ik zelf een maagzuurremmer proberen bij verdenking op een maagzweer?

Kortdurend een maagzuurremmer gebruiken bij milde klachten mag, maar bij verdenking op een zweer is dat geen goed idee. De remmer dempt de klachten zonder de oorzaak weg te nemen en maakt bovendien de test op de maagbacterie onbetrouwbaar. Slikt u al langer dan twee weken een maagzuurremmer zonder duidelijke verbetering, laat de klachten dan beoordelen door uw huisarts.

Bronnen

• Ik heb een maagzweer - Thuisarts.nl: - https://www.thuisarts.nl/maagzweer/ik-heb-maagzweer
• Ik krijg een behandeling tegen de maagbacterie - Thuisarts.nl: - https://www.thuisarts.nl/maagklachten/ik-heb-maagklachten-en-helicobacter-pylori
• Maagzweer - Apotheek.nl: - https://www.apotheek.nl/klachten-ziektes/maagzweer
• Maagzweer - Maag Lever Darm Fonds (MDLfonds): - https://www.mdlfonds.nl/ziekten/maagzweer/
• Omeprazol - Farmacotherapeutisch Kompas: - https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/preparaatteksten/o/omeprazol