Welke behandeling past, hangt af van je gezondheidsrisico, de oorzaak van je overgewicht en wat je al hebt geprobeerd. Je kiest samen met je arts.37 Gezond leven blijft altijd de basis, ook als je medicijnen gebruikt.36
Gezonder leven
Eet gezond volgens de Schijf van Vijf, beweeg meer, rook niet, drink geen alcohol en zorg voor genoeg slaap en ontspanning.6 Je huisarts, de praktijkondersteuner of een diëtist kan je daarbij helpen.2 Val niet te snel af. Wie snel afvalt, wordt daarna vaak weer snel zwaarder.2
Leefstijlprogramma (GLI)
Een gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) duurt 2 jaar. Je krijgt hulp bij eten, bewegen, slapen en ontspannen, in een groep en alleen.7 In onderzoek viel ongeveer de helft van de deelnemers 5% of meer af.6 Met een verwijzing van je huisarts wordt een GLI onder voorwaarden vergoed. Dat hangt af van je BMI, je buikomvang en andere ziektes.7
Medicijnen
Medicijnen tegen obesitas komen bovenop gezond leven, niet in plaats daarvan.4 De meeste zorgen dat je minder zin in eten hebt en je eerder vol voelt.4
Volgens de bijsluiters zijn semaglutide, tirzepatide, liraglutide en naltrexon/bupropion bedoeld voor volwassenen met een BMI van 30 of hoger. Of met een BMI van 27 tot 30 en een ziekte die met het gewicht samenhangt, zoals hoge bloeddruk of diabetes type 2.9101112
Nederlandse huisartsen zijn terughoudender. Hun richtlijn adviseert medicijnen pas als een leefstijlprogramma na minstens 1 jaar niet genoeg helpt. En dan bij een BMI van 40 of hoger, of van 35 tot 40 met een ziekte die met je gewicht samenhangt. Specialisten in het ziekenhuis kunnen medicijnen al overwegen vanaf een BMI van 27 met een grote buikomvang of zo'n ziekte, of vanaf een BMI van 35. Ook dan meestal pas als een leefstijlprogramma na een jaar niet genoeg helpt.6 Sommige huisartsen schrijven deze medicijnen niet voor.4
De Nederlandse richtlijnen noemen 3 middelen: semaglutide, liraglutide en naltrexon/bupropion.6
Bijwerkingen en stoppen
In het begin kun je misselijk zijn of diarree hebben. Sommige mensen slapen slechter of voelen zich gespannen. Dit gaat meestal na een paar weken over.4
Gebruik je ongeveer 3 maanden de hoogste dosis die je goed verdraagt? Dan kijk je met je arts of het medicijn genoeg werkt. Ben je minder dan 5% van je gewicht kwijt, dan stop je ermee.6 Werkt het wel, dan gebruik je het meestal lang. Stop je, dan kun je weer aankomen. Wat de medicijnen na jaren met je lichaam doen, is nog niet goed bekend.4
Operatie
Bij ernstige obesitas kan een maagoperatie helpen. Je maag wordt kleiner gemaakt, of je eten gaat via een andere weg door je darmen. Je zit dan eerder vol.3 De operatie wordt onder voorwaarden vergoed, bijvoorbeeld bij een BMI boven de 40.7 Na 10 jaar zijn mensen gemiddeld een kwart van hun gewicht kwijt. Wel moet je daarna je hele leven vitaminen slikken en elk jaar op controle.6