Alle risico's hieronder staan in de bijsluiters. Ze gelden vooral voor hormonen die in je bloed komen, zoals tabletten en gel. Bij een vaginale tablet is de opname in je bloed erg laag. Daarom is het minder waarschijnlijk dat deze aandoeningen verergeren of terugkeren.11
Borstkanker
Hormoontherapie met oestrogeen, met of zonder progestageen, vergroot het risico op borstkanker. Het extra risico hangt af van hoe lang je het gebruikt en treedt op na 3 jaar gebruik.910 Na het stoppen neemt het extra risico weer af. Heb je meer dan 5 jaar hormoontherapie gebruikt, dan kan het nog 10 jaar of langer aanhouden.910 Ook tibolon verhoogt het risico op borstkanker.12
- Van de vrouwen van 50 tot 54 jaar die geen hormoontherapie gebruiken, krijgen er in 5 jaar 13 tot 17 per 1000 borstkanker.910
- Bij vrouwen van 50 die 5 jaar alleen oestrogeen gebruiken, zijn dat er 16 tot 17 per 1000. Bij oestrogeen met progestageen zijn dat er 21 per 1000.910
- Na 10 jaar gebruik vanaf je 50e zijn dat er 34 per 1000 met alleen oestrogeen en 48 per 1000 met oestrogeen en progestageen. Zonder hormoontherapie zijn dat er 27 per 1000 tussen je 50e en 59e.910
Thuisarts schrijft dat estradiol met progesteron korter dan 5 jaar waarschijnlijk geen grotere kans op borstkanker geeft, en dat de kans 2 jaar na het stoppen weer hetzelfde is als ervoor.3 De bijsluiters zijn strenger. Ga voor je eigen risico uit van de bijsluiter en bespreek het met je arts.
Controleer regelmatig je borsten. Neem contact op met je arts bij kuiltjes in de huid, veranderingen van de tepel of knobbeltjes.910 Laat regelmatig een mammografie (röntgenfoto van je borsten) maken, volgens het advies van je arts.9 Vertel daarbij dat je hormoontherapie gebruikt: die kan de uitslag beïnvloeden.9
Kanker van het baarmoederslijmvlies
Alleen oestrogeen verhoogt de kans op abnormale groei en kanker van het baarmoederslijmvlies. Van de vrouwen van 50 tot 65 jaar met een baarmoeder die geen hormoontherapie gebruiken, krijgen er 5 per 1000 deze kanker. Met alleen oestrogeen zijn dat er 10 tot 60 per 1000, afhankelijk van de dosis en hoe lang je het gebruikt.910 Ten minste 12 dagen per cyclus van 28 dagen ook een progestageen gebruiken beschermt je tegen dit extra risico.910 Thuisarts schrijft dat je met estradiol en progesteron misschien toch een iets grotere kans op baarmoederkanker hebt.3 Bij tibolon neemt het risico op deze kanker toe naarmate je het langer gebruikt.12
Bloedstolsels (trombose)
Vrouwen die hormoontherapie gebruiken hebben ongeveer 1,3 tot 3 keer zoveel kans op een bloedstolsel in een ader, vooral in het eerste jaar.910 Een bloedstolsel kan ernstig zijn. Komt het in je longen, dan kan het leiden tot pijn op de borst, kortademigheid, flauwvallen en zelfs overlijden.910 Van de vrouwen in de vijftig zonder hormoontherapie krijgen er in 5 jaar 4 tot 7 per 1000 een bloedstolsel. Bij vrouwen die meer dan 5 jaar oestrogeen en progestageen gebruiken, zijn dat er 9 tot 12 per 1000. Bij meer dan 5 jaar alleen oestrogeen, als je baarmoeder is weggehaald, zijn dat er 5 tot 8 per 1000.910
De kans is groter:91012
- als je ouder bent
- als je ernstig overgewicht hebt (BMI boven 30)
- als je lange tijd niet kunt lopen
- als je kanker of SLE hebt (een ziekte van het afweersysteem)
- als een naast familielid een bloedstolsel heeft gehad
- als je langdurig medicijnen gebruikt tegen bloedstolsels
- als je zwanger of net bevallen bent
Vertel je arts als iets hiervan bij jou speelt.91012
Moet je geopereerd worden? Vertel het je arts. Je moet dan ongeveer 4 tot 6 weken vooraf stoppen. Vraag je arts wanneer je weer kunt beginnen.910
Beroerte en hartziekte
De kans op een beroerte is ongeveer 1,5 keer zo groot. Die kans neemt toe met de leeftijd.910 Thuisarts schrijft: de kans kan veel groter zijn als je rookt, of als je een hoge bloeddruk of een te hoog cholesterol hebt.3 Van de vrouwen in de vijftig zonder hormoontherapie krijgen er in 5 jaar 8 per 1000 een beroerte, met hormoontherapie 11 per 1000.910
Ook tibolon kan de kans op een beroerte vergroten. De bijsluiter geeft daar eigen cijfers over: die lees je bij tibolon.12
Hormoontherapie helpt niet om een hartaanval te voorkomen. Vrouwen boven de 60 jaar met oestrogeen en progestageen hebben een iets grotere kans op een hartziekte.910
Eierstokkanker en geheugen
Er is een lichte toename van het risico op eierstokkanker gemeld. Van de vrouwen van 50 tot 54 jaar krijgen er in 5 jaar ongeveer 2 op de 2000 deze diagnose, met 5 jaar hormoontherapie ongeveer 3 op de 2000.910 Hormoontherapie voorkomt geen geheugenverlies. Er zijn aanwijzingen voor een grotere kans op geheugenverlies als je na je 65e begint.910 De bijsluiter van 1 van de tabletten noemt ook mogelijke dementie als je ouder bent dan 65 jaar.10
