Lage bloeddruk: symptomen & wanneer naar de arts

Een lage bloeddruk merkt u eerder dan u hem meet. U staat op en ziet het even zwart voor de ogen, u wordt duizelig, uw benen voelen zwak, u ziet sterretjes of wazig, u bent moe, misselijk of bleek, en soms valt u flauw. Die klachten zijn er vaak niet als u ligt, maar wel zodra u rechtop komt.

Goed om te weten: een lage bloeddruk is op zichzelf geen ziekte. Artsen spreken pas van een te lage bloeddruk als u er last van heeft. Hieronder leest u welke symptomen erbij horen, waar ze vandaan komen en wanneer u de huisarts belt.

De belangrijkste symptomen op een rij

• Duizeligheid of een licht hoofd, vooral bij opstaan
• Zwarte vlekken voor de ogen, wazig zien, kort niets zien
• Flauwvallen of het gevoel dat u gaat flauwvallen
• Vermoeidheid en een zwak, onvast gevoel in de benen
• Hoofdpijn en oorsuizen
• Misselijkheid en bleek zien
• Moeite met concentreren, een wattig hoofd
• Bij ouderen: onvast lopen en vaker vallen
• Klachten die wegtrekken zodra u gaat liggen

Wat is een te lage bloeddruk?

Bij een meting hoort u twee getallen: de bovendruk (systolisch) en de onderdruk (diastolisch). Gebruikelijk is een bovendruk tussen ongeveer 100 en 140 en een onderdruk tussen 60 en 90. De Hartstichting spreekt van een te lage bloeddruk bij een bovendruk onder de 90 of een onderdruk onder de 60, of als u er klachten van heeft.

Dat laatste is de kern. Thuisarts.nl formuleert het zo dat uw bloeddruk te laag is als u er last van krijgt. Veel mensen lopen jarenlang rond met een bovendruk van rond de 100 en voelen daar niets van; jonge, slanke mensen en getrainde sporters vaak nog het meest. Zonder klachten is dat geen aandoening en geen reden voor behandeling.

Duizelig bij opstaan: orthostatische hypotensie

De bekendste vorm is de bloeddrukdaling bij opstaan. Gaat u van liggen of zitten naar staan, dan zakt er bloed naar uw buik en benen en vult uw hart zich even minder goed. Normaal reageert het lichaam binnen seconden: het hart klopt sneller en de bloedvaten vernauwen zich, zodat de druk stabiel blijft.

Werkt dat regelmechanisme minder goed, dan daalt de bloeddruk wel. Van orthostatische hypotensie wordt gesproken als de bovendruk binnen drie minuten na het opstaan met minstens 20 mmHg daalt en/of de onderdruk met minstens 10 mmHg. De hersenen krijgen dan kort te weinig bloed, wat de duizeligheid en de zwarte vlekken verklaart. De klachten spelen vooral in de ochtend en trekken meestal binnen een minuut weg.

Ouderen zijn hier gevoeliger voor. De belangrijkste complicatie is niet de duizeligheid zelf, maar het valrisico en de botbreuken die daarop kunnen volgen.

Klachten na het eten, in de warmte en bij zwangerschap

Sommige mensen worden vooral duizelig of moe na een maaltijd, doordat er dan meer bloed naar het maag-darmkanaal gaat. Warm weer werkt hetzelfde uit: uw bloedvaten verwijden zich en de druk daalt. Een warme douche of lang stilstaan in een volle ruimte kan dezelfde klachten geven. In de zwangerschap is een wat lagere bloeddruk normaal; herhaald flauwvallen bespreekt u wel met uw verloskundige of huisarts.

Oorzaken

Een lage bloeddruk is vaker een gevolg van iets anders dan een zelfstandig probleem. De meest voorkomende oorzaken:

• Medicijnen: plasmiddelen (diuretica), bloeddrukverlagers, vaatverwijders, antidepressiva en antipsychotica.
• Vochttekort door te weinig drinken, braken, diarree, koorts of hevig zweten.
• Bloedverlies, bijvoorbeeld bij hevige menstruaties of een bloeding in maag of darmen.
• Hartproblemen: een hart dat minder krachtig of te langzaam pompt.
• Zwangerschap.
• Een verstoorde bloeddrukregeling bij diabetes, de ziekte van Parkinson of op hogere leeftijd.
• Langdurige bedrust of weinig bewegen.

Een acute, ernstige bloeddrukdaling door hevig bloedverlies of bloedvergiftiging is iets anders. Dat heet shock, is wel gevaarlijk en vraagt om directe hulp.

Wanneer naar de huisarts

Bel direct 112 of de huisartsenpost bij:

• Flauwvallen met pijn op de borst, kortademigheid, verwardheid of een koude, klamme, bleke huid
• Hevig bloedverlies, of zwarte, teerachtige ontlasting
• Bewusteloosheid waaruit iemand niet snel bijkomt

Maak op korte termijn een afspraak bij uw huisarts als:

• U duizelig blijft ondanks de adviezen hieronder
• U bent gevallen of onvast loopt
• U bloeddrukverlagers of plasmiddelen gebruikt en klachten krijgt
• U meer dan drie dagen braakt of diarree heeft
• U regelmatig flauwvalt, of de klachten uw dagelijks functioneren in de weg zitten

De huisarts meet de bloeddruk liggend en staand en loopt uw medicatie en mogelijke onderliggende oorzaken na.

Behandeling: wat helpt

Het eerlijke antwoord is dat een lage bloeddruk meestal geen medicijn nodig heeft. Zonder klachten hoeft er niets te gebeuren. Met klachten richt de behandeling zich op de oorzaak, meestal een aanpassing van medicatie of van uw drinkgewoonten. Bij apo365 is er dan ook geen middel te bestellen dat de bloeddruk verhoogt; dat zeggen wij liever eerlijk dan dat wij u iets aanbieden dat hier niet voor bedoeld is.

Wat wel helpt bij dagelijkse klachten:

• Sta rustig op: rek u uit, ga even op de rand van het bed zitten, beweeg uw benen en kom dan pas overeind.
• Span uw been-, buik- of handspieren aan bij duizeligheid; dat verhoogt de druk kortdurend.
• Voelt u dat u gaat flauwvallen, ga dan liggen of zit met uw hoofd tussen uw knieen.
• Drink ongeveer anderhalve liter per dag, meer bij warmte of koorts.
• Eet kleinere maaltijden, verspreid over de dag, bij klachten na het eten.
• Blijf bewegen en vermijd langdurige bedrust. Alcohol kan de klachten verergeren.
• Steunkousen tot over de knie kunnen helpen bij hardnekkige klachten bij staan.

Over zout lopen de adviezen uiteen. De Hartstichting raadt extra zout en drop juist af, terwijl ziekenhuisfolders over orthostatische hypotensie een ruimere zout- en vochtinname wel noemen, maar uitdrukkelijk alleen zonder hoge bloeddruk. Leg die keuze voor aan uw arts.

Gebruikt u bloeddrukverlagende medicatie, dan is dat een van de eerste dingen die uw arts nakijkt. Middelen als bisoprolol horen thuis bij een hoge bloeddruk en horen bij een te lage bloeddruk juist ter discussie te staan. Bij apo365 vindt u ze in de categorie hoge bloeddruk, bijvoorbeeld Bisoprolol en Bisoprololfumaraat van Teva. Ze zijn uitsluitend op recept verkrijgbaar. Verlaag of stop uw dosering nooit op eigen houtje: dat kan uw bloeddruk juist gevaarlijk laten stijgen. Over de andere kant van dit onderwerp leest u meer in ons artikel Hoge bloeddruk: symptomen herkennen. Is uw bloeddruk normaal en houden duizeligheid en hoofdpijn aan, dan helpt ons artikel Migraine: symptomen en aura herkennen bij het onderscheid.

Bisoprolol

Default · vanaf € 67,50

Bisoprolol online aanvragen bij apo365.

Bisoprololfumaraat

Teva · vanaf € 67,50

Bisoprololfumaraat online bestellen bij APO365.

Veelgestelde vragen

Wat zijn de symptomen van een lage bloeddruk?

De meest voorkomende klachten zijn duizeligheid, een licht gevoel in het hoofd, zwarte vlekken voor de ogen, wazig zien, oorsuizen, hoofdpijn, vermoeidheid, misselijkheid, bleek zien en flauwvallen. Kenmerkend is dat u ze meestal niet heeft als u ligt, maar wel zodra u rechtop gaat zitten of staan. Bij ouderen uit het zich vaak als onvast lopen en vallen.

Is een lage bloeddruk gevaarlijk?

Meestal niet. Een lage bloeddruk zonder klachten is voor hart en bloedvaten eerder gunstig. Het risico zit in de gevolgen: flauwvallen op een ongelukkig moment en vallen op hogere leeftijd. Gevaarlijk wordt het als de bloeddruk plotseling en ernstig daalt door hevig bloedverlies of bloedvergiftiging. Dat heet shock en vraagt om directe hulp.

Wat kun je doen tegen een lage bloeddruk?

Sta langzaam op, span bij duizeligheid uw been- en buikspieren aan, drink ongeveer anderhalve liter per dag, eet kleinere maaltijden en wees voorzichtig met alcohol. Steunkousen kunnen helpen als de klachten vooral bij staan optreden. Blijven de klachten bestaan, dan is de volgende stap uw huisarts en niet een middel uit de winkel.

Waarom word ik duizelig als ik opsta?

Bij het opstaan zakt er bloed naar uw buik en benen. Normaal vangt uw lichaam dat binnen seconden op door de hartslag te verhogen en de bloedvaten te vernauwen. Gaat dat te traag, dan krijgen uw hersenen even te weinig bloed. Dat heet orthostatische hypotensie. Medicijnen, vochttekort, diabetes en hogere leeftijd vergroten de kans erop.

Helpt zout bij een lage bloeddruk?

Daarover verschillen de adviezen. De Hartstichting raadt extra zout of drop af en adviseert vooral meer drinken. Ziekenhuisfolders over orthostatische hypotensie noemen een ruimere zout- en vochtinname soms wel, maar alleen zonder hoge bloeddruk. Ga hier niet zelf mee aan de slag en bespreek het met uw huisarts, zeker bij hartmedicatie.

Kunnen medicijnen mijn bloeddruk te laag maken?

Ja, en dat is een van de meest voorkomende oorzaken. Plasmiddelen, bloeddrukverlagers, vaatverwijders, antidepressiva en antipsychotica kunnen de druk verder laten zakken dan bedoeld. Krijgt u klachten kort na het starten of ophogen van zo'n middel, meld dat dan bij uw arts of apotheker. Pas de dosering nooit zelf aan.

Wanneer moet ik met een lage bloeddruk naar de huisarts?

Maak een afspraak als u vaak duizelig blijft ondanks de adviezen, als u valt of onvast loopt, als u regelmatig flauwvalt of als u bloeddrukverlagende medicatie gebruikt. Neem direct contact op bij hevig bloedverlies, zwarte ontlasting, of bij flauwvallen met pijn op de borst, kortademigheid of een koude, klamme huid.

Bronnen

• Thuisarts.nl - Ik heb lage bloeddruk - https://www.thuisarts.nl/lage-bloeddruk/ik-heb-lage-bloeddruk
• Hartstichting - Alles over een lage bloeddruk (hypotensie) - https://www.hartstichting.nl/oorzaken/bloeddruk/lage-bloeddruk
• UMC Utrecht - Daling van de bloeddruk na opstaan (orthostatische hypotensie) - https://www.umcutrecht.nl/nl/voorlichting/daling-van-de-bloeddruk-na-opstaan/folder
• Gezondheid.be - Orthostatische hypotensie: duizelig bij het opstaan - https://www.gezondheid.be/artikel/hart-en-vaatziekten/orthostatische-hypotensie-duizelig-bij-het-opstaan-39958