Amoxicilline: waarvoor het is, dosering en bijwerkingen
Inhoudsopgave
- Wat is amoxicilline?
- Hoe werkt amoxicilline?
- Waarvoor wordt amoxicilline gebruikt?
- Dosering en gebruik
- Bijwerkingen van amoxicilline
- Penicilline-allergie: wanneer je amoxicilline niet mag gebruiken
- Amoxicilline en alcohol
- Wat mag niet samen met amoxicilline?
- Antibioticaresistentie en verantwoord gebruik
- Amoxicilline aanvragen via apo365
- Wanneer een arts raadplegen
- Amoxicilline bij apo365
- Veelgestelde vragen (FAQ)
- Bronnen
Amoxicilline is een breedspectrum penicilline-antibioticum dat artsen voorschrijven bij bacteriële infecties van de luchtwegen, oren, keel, blaas en huid. Het werkt alleen tegen bacteriën en niet tegen virussen, en je maakt de kuur altijd helemaal af. Hieronder lees je waarvoor amoxicilline wordt gebruikt, de gebruikelijke dosering, mogelijke bijwerkingen en wanneer je het juist niet mag nemen. Amoxicilline is in Nederland uitsluitend op recept verkrijgbaar.
Belangrijk
amoxicilline is receptplichtig. Een arts bepaalt of een antibioticum nodig is en welke dosering bij jouw infectie past. Gebruik het nooit op eigen initiatief of op basis van restjes van een eerdere kuur.
Wat is amoxicilline?
Amoxicilline hoort bij de aminopenicillines, een subgroep van de bètalactamantibiotica. Het is familie van penicilline, maar heeft een breder werkingsspectrum en wordt beter opgenomen vanuit de darm. Daardoor werkt het tegen meer soorten bacteriën, zowel grampositieve als een deel van de gramnegatieve. De meeste verpakkingen bevatten de werkzame stof amoxicilline in tabletten of capsules van 250, 500, 750 of 1000 mg. Soms wordt amoxicilline gecombineerd met clavulaanzuur, bekend onder de namen Augmentin en Amoxiclav. Clavulaanzuur beschermt het antibioticum tegen afbraak door bepaalde bacteriën.
Hoe werkt amoxicilline?
Amoxicilline is bactericide: het doodt bacteriën in plaats van ze alleen te remmen. De stof blokkeert de aanmaak van de bacteriële celwand. Zonder stevige celwand kan de bacterie de druk vanbinnen niet meer aan en gaat kapot. Menselijke cellen hebben geen celwand, daarom raakt amoxicilline vooral de bacteriën en niet je eigen weefsel. Na inname bereikt het binnen ongeveer een tot twee uur de hoogste concentratie in het bloed. Tegen virussen, zoals bij een gewone verkoudheid of griep, doet amoxicilline niets. Voor virale infecties, bijvoorbeeld koortslip of genitale herpes, zijn andere middelen nodig zoals aciclovir.
Waarvoor wordt amoxicilline gebruikt?
Artsen schrijven amoxicilline voor bij uiteenlopende bacteriële infecties. De bekendste toepassingen zijn:
- Luchtweginfecties, zoals bijholteontsteking (sinusitis), acute bronchitis bij COPD en een milde longontsteking.
- Keel- en oorinfecties, zoals een streptokokken-keelontsteking en middenoorontsteking, vooral bij kinderen.
- Urineweginfecties, waaronder sommige blaasontstekingen door gevoelige bacteriën zoals E. coli.
- Huidinfecties en tandheelkundige infecties.
- De ziekte van Lyme in een vroeg stadium.
- Helicobacter pylori, als onderdeel van een combinatiebehandeling tegen deze maagbacterie, samen met een maagzuurremmer en een tweede antibioticum.
Of amoxicilline de juiste keuze is, hangt af van de verwekker. Niet elke infectie reageert erop. Bij een penicillineallergie of resistente bacteriën kiest de arts een ander middel.
Dosering en gebruik
De juiste dosering hangt af van de infectie, je gewicht en je nierfunctie. De tabel hieronder geeft de gebruikelijke doseringen voor volwassenen. Volg altijd het voorschrift van je eigen arts en de bijsluiter.
| Indicatie | Gebruikelijke dosering (volwassenen) | Kuurduur |
|---|---|---|
| Milde tot matige infectie | 500 mg, 3x per dag | 5 tot 7 dagen |
| Luchtweginfectie (standaard) | 750 tot 1000 mg, 2 tot 3x per dag | 5 tot 10 dagen |
| Ernstige infectie | 1000 mg, 3x per dag | volgens voorschrift |
| Middenoorontsteking | 500 mg, 3x per dag | 5 tot 7 dagen |
| Streptokokken-keelontsteking | 500 mg, 3x per dag | 7 tot 10 dagen |
| Ongecompliceerde blaasontsteking | 500 mg, 3x per dag | 5 tot 7 dagen |
| Ziekte van Lyme (vroeg stadium) | 500 tot 1000 mg, 3x per dag | 14 tot 21 dagen |
| H. pylori (combinatietherapie) | 1000 mg, 2x per dag | 7 tot 14 dagen |
Bij kinderen berekent de arts de dosering op gewicht, meestal 40 tot 90 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag, verdeeld over twee tot drie giften. Kijk voor kinderdoseringen op het Kinderformularium. Bij een verminderde nierfunctie (kreatinineklaring onder 30 ml/min) past de arts de dosis of het interval aan.
Maak de kuur altijd helemaal af, ook als je je na een paar dagen al beter voelt. Stoppen zodra de klachten afnemen geeft de sterkste bacteriën de kans om te overleven en terug te komen, soms in een vorm die minder goed op antibiotica reageert. Neem de tabletten verspreid over de dag, bijvoorbeeld elke acht uur bij een driemaaldaags schema. Je mag amoxicilline met of zonder eten innemen, en ook gewoon met melk of yoghurt. Anders dan doxycycline bindt amoxicilline namelijk niet aan calcium.
Bijwerkingen van amoxicilline
De meeste mensen verdragen amoxicilline goed. Toch kunnen bijwerkingen optreden, meestal mild. De EMA deelt ze in naar hoe vaak ze voorkomen.
- Vaak (bij 1 tot 10 op de 100 gebruikers): diarree, misselijkheid en huiduitslag, meestal vlekkerig en rood.
- Soms (bij 1 tot 10 op de 1.000): braken, jeuk en netelroos.
- Zelden (bij 1 tot 10 op de 10.000): een ontsteking van de dikke darm door Clostridioides difficile, een tijdelijke stijging van de leverwaarden en een zwarte, harige tong die onschuldig is en vanzelf verdwijnt.
- Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 10.000): ernstige allergische reacties, ernstige huidreacties zoals het syndroom van Stevens-Johnson, nierontsteking en veranderingen in het bloedbeeld.
Antibiotica verstoren ook je natuurlijke darm- en slijmvliesflora. Daardoor krijgen sommige mensen een schimmelinfectie in de mond of vagina. Krijg je waterige of bloederige diarree tijdens of kort na de kuur, neem dan contact op met je arts. Ontstaat er huiduitslag samen met een gezwollen keel en klieren, dan kan de ziekte van Pfeiffer meespelen. Amoxicilline geeft daarbij tot 90% van de patiënten uitslag, en dan is een ander middel beter.
Penicilline-allergie: wanneer je amoxicilline niet mag gebruiken
Amoxicilline is niet voor iedereen geschikt. Gebruik het niet als je een bekende allergie hebt voor penicilline of andere bètalactamantibiotica. Een echte penicillineallergie kan huiduitslag, zwelling van gezicht of keel en in het ergste geval een levensbedreigende anafylactische reactie geven. Meld daarom altijd aan je arts en apotheker als je ooit op een penicilline hebt gereageerd.
Wees ook voorzichtig bij:
- de ziekte van Pfeiffer (mononucleosis), vanwege de hoge kans op uitslag;
- een verminderde nierfunctie, waarbij de dosis aangepast moet worden;
- een bekende lymfatische leukemie.
Twijfel je of een eerdere reactie een echte allergie was? Bespreek dat dan. Milde huiduitslag betekent niet altijd een allergie, maar alleen een arts kan dat beoordelen. Bij lichte allergische klachten worden soms antihistaminica ingezet. Lees daarover meer in onze gids over antihistaminica.
Amoxicilline en alcohol
Er is geen directe chemische wisselwerking tussen amoxicilline en alcohol. Je hoeft dus niet bang te zijn voor een heftige reactie zoals bij het antibioticum metronidazol. Toch is het verstandig om tijdens een infectie geen of weinig alcohol te drinken. Je lichaam is bezig met herstellen, en alcohol kan maag-darmklachten zoals misselijkheid verergeren en je nachtrust verstoren. Wil je toch iets drinken, houd het dan bescheiden.
Wat mag niet samen met amoxicilline?
Amoxicilline kan de werking van andere medicijnen beïnvloeden, en andersom. Geef je arts en apotheker daarom een actueel overzicht van alles wat je gebruikt, ook zelfzorgmiddelen.
| Geneesmiddel | Interactie |
|---|---|
| Methotrexaat | Amoxicilline vertraagt de uitscheiding, waardoor de toxiciteit toeneemt. Controle en soms dosisverlaging nodig. |
| Allopurinol | Grotere kans op huiduitslag bij gelijktijdig gebruik. |
| Probenecide | Remt de uitscheiding en verhoogt zo de amoxicillinespiegel in het bloed. |
| Anticonceptiepil | De pil kan theoretisch minder betrouwbaar worden. Overweeg tijdens de kuur extra bescherming. |
| Vitamine K-antagonisten (acenocoumarol, fenprocoumon) | Mogelijk sterkere bloedverdunning. Laat je INR bij de trombosedienst controleren. |
| Levende vaccins (zoals het orale tyfusvaccin) | Antibiotica kunnen de werking verminderen. Houd voldoende interval aan. |
Paracetamol kun je wel gewoon samen met amoxicilline gebruiken tegen koorts of pijn. Daar zit geen interactie tussen.
Antibioticaresistentie en verantwoord gebruik
Hoe vaker antibiotica worden gebruikt, hoe groter de kans dat bacteriën er ongevoelig voor worden. Amoxicillineresistentie is een reëel probleem. Bij E. coli, een veelvoorkomende verwekker van blaasontsteking, is in delen van Europa 40 tot 50% van de stammen ongevoelig voor amoxicilline. Bij de pneumokok, een belangrijke verwekker van longontsteking, is volledige resistentie gelukkig nog zeldzaam, onder de 1%. Je helpt mee door:
- amoxicilline alleen te gebruiken als een arts het voorschrijft;
- de kuur af te maken en de juiste innametijden aan te houden;
- overgebleven tabletten niet te bewaren voor een volgende keer en niet te delen met anderen;
- restanten in te leveren bij de apotheek.
Bij bacteriën die het antibioticum kunnen afbreken, wordt amoxicilline soms gecombineerd met clavulaanzuur (Augmentin, Amoxiclav) om de werking te herstellen.
Amoxicilline aanvragen via apo365
Amoxicilline is in Nederland uitsluitend op recept verkrijgbaar. Dat is niet voor niets: het verkeerde antibioticum of een te lage dosering werkt niet en jaagt resistentie juist aan. Koop amoxicilline daarom nooit zonder recept via onbekende websites. Je weet dan niet wat er echt in de tabletten zit, en je slaat de beoordeling door een arts over.
Bij apo365 loopt het veilig via een online consult:
- Je vult een medische vragenlijst in over je klachten en gezondheid.
- Een arts beoordeelt of amoxicilline geschikt en veilig voor je is.
- Bij goedkeuring krijg je een recept en bezorgt de apotheek de medicatie discreet, meestal de volgende werkdag.
Je vindt amoxicilline en andere middelen in de categorie antibiotica. Voorgeschreven antibiotica worden in Nederland doorgaans vergoed vanuit de basisverzekering. Houd rekening met je eigen risico. De actuele prijs bij aanvraag via apo365 zie je op de productpagina.
Wanneer een arts raadplegen
Neem contact op met een arts of de apotheek als:
- je klachten na 48 tot 72 uur niet verbeteren of juist verergeren;
- je tekenen van een allergische reactie krijgt, zoals galbulten, benauwdheid of zwelling van gezicht of keel. Bel bij benauwdheid of zwelling meteen 112;
- je hevige, waterige of bloederige diarree krijgt;
- je zwanger bent of borstvoeding geeft en twijfelt over het gebruik.
Amoxicilline geldt tijdens zwangerschap en borstvoeding overigens als een van de veiligere antibiotica. Gebruik het wel altijd in overleg met je arts.
Amoxicilline bij apo365
Deze middelen zijn na een online consult beschikbaar via apo365. Een arts beoordeelt eerst of de behandeling bij je past; bij goedkeuring bezorgt de apotheek discreet aan huis.
Veelgestelde vragen (FAQ)
Waar is amoxicilline goed voor?
Amoxicilline werkt tegen bacteriële infecties, vooral van de luchtwegen, bijholten, oren, keel, blaas en huid. Ook bij de ziekte van Lyme in een vroeg stadium en als onderdeel van een behandeling tegen de maagbacterie H. pylori. Tegen virussen, zoals verkoudheid of griep, helpt het niet.
Hoe lang duurt het voordat amoxicilline werkt?
Amoxicilline bereikt binnen een tot twee uur de hoogste bloedspiegel. Veel mensen merken binnen 24 tot 48 uur verbetering. Verbeteren je klachten na 72 uur niet, of worden ze erger, neem dan opnieuw contact op met je arts.
Is amoxicilline een zware antibiotica?
Amoxicilline is een veelgebruikt breedspectrumantibioticum en geldt niet als een zwaar middel. Artsen kiezen het juist vaak als eerste keuze, omdat het effectief en meestal goed verdraagbaar is. Bij ernstige of resistente infecties zijn andere antibiotica nodig.
Mag ik alcohol drinken tijdens een amoxicillinekuur?
Er is geen directe wisselwerking tussen amoxicilline en alcohol. Toch is het verstandig alcohol te beperken tijdens een infectie, omdat het je herstel en je maag-darmstelsel extra belast.
Wat mag niet samen met amoxicilline?
Let op bij methotrexaat, allopurinol, probenecide, bloedverdunners (vitamine K-antagonisten), de anticonceptiepil en levende vaccins. Meld al je medicijnen aan je arts en apotheker, ook zelfzorgmiddelen.
Mag ik paracetamol nemen bij amoxicilline?
Ja. Paracetamol kun je gewoon combineren met amoxicilline tegen koorts of pijn. Er is geen interactie tussen deze twee middelen.
Beïnvloedt amoxicilline de anticonceptiepil?
Mogelijk. Er zijn aanwijzingen dat antibiotica de opname van de pil beïnvloeden, al is het effect wetenschappelijk omstreden. Gebruik voor de zekerheid extra, niet-hormonale bescherming tijdens de kuur en zeven dagen daarna.
Is amoxicilline veilig tijdens de zwangerschap?
Amoxicilline geldt als een van de best onderzochte en veiligere antibiotica tijdens zwangerschap en borstvoeding. Gebruik het wel altijd op voorschrift en onder begeleiding van een arts.
Wat doe ik als ik een dosis ben vergeten?
Neem de vergeten dosis in zodra je eraan denkt. Is de volgende inname al binnen twee uur, sla de vergeten dosis dan over. Neem nooit een dubbele dosis om het in te halen.
Bronnen
- Farmacotherapeutisch Kompas, preparaattekst amoxicilline
- Apotheek.nl (KNMP), amoxicilline
- Kinderformularium, amoxicilline (kinderdosering)
- European Medicines Agency (EMA), amoxicillin referral
- Venekamp RP e.a. (2015), Cochrane Database of Systematic Reviews, antibiotics for acute otitis media in children (DOI 10.1002/14651858.CD000219.pub4)
- SWAB en NethMap, surveillance van antibioticaresistentie in Nederland
- Thuisarts.nl, antibiotica
- Geneesmiddeleninformatiebank (CBG), bijsluiters amoxicilline
Medisch gecontroleerd door: Dr. Codruta Anca Pandalache, arts Interne Geneeskunde. Laatst bijgewerkt: 15 juli 2026.
Disclaimer: dit artikel is uitsluitend bedoeld als algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Gebruik amoxicilline alleen op voorschrift van een arts. Raadpleeg altijd een arts of apotheker bij vragen over je gezondheid, medicijngebruik of bijwerkingen. Laatst medisch gecontroleerd: juli 2026.